Rreth 27% e popullsisë në moshë pensioni në Shqipëri po shtyhet drejt kufirit të varfërisë ekstreme, ndërsa pensionet mbeten larg kostos minimale të jetesës. Sipas të dhënave zyrtare, pensioni mesatar i brezit që doli në pension në vitin 2025 ishte vetëm 16 mijë lekë, 3% më i ulët se një vit më parë. Ndërkohë, 55.2% e pensionistëve përfitojnë pension të pjesshëm, me një pagesë mesatare prej vetëm 13,500 lekësh në muaj. Kjo situatë bie ndesh me statusin e Shqipërisë si vend me të ardhura mesatare të larta, ndërsa kufiri i varfërisë sipas Bankës Botërore kërkon të paktën 249 dollarë në muaj.
Sistemi i pensioneve po përballet me presion në rritje për shkak të plakjes së popullsisë, emigrimit të të rinjve dhe përkeqësimit të raportit mes kontribuuesve dhe përfituesve. Në vitin 2025 numri i pensionistëve arriti në 641,085, ose 27% e popullsisë, ndërsa raporti kontribuues/pensionist ra në 1.36 nga 1.42 në vitin 2021. Vetëm gjatë vitit të kaluar në skemë hynë mbi 33 mijë pensionistë të rinj, ndërsa shumica e tyre nuk plotësuan vitet e nevojshme të punës për pension të plotë. Në të njëjtën kohë, emigrimi i mbi 166 mijë shqiptarëve pas pandemisë ka ngushtuar më tej bazën e kontribuuesve.
Të dhënat tregojnë gjithashtu një përkeqësim të ndjeshëm të shkallës së zëvendësimit, pasi pensioni mesatar përfaqëson vetëm 30% të pagës mesatare, krahasuar me 38% në vitin 2021 dhe nën standardin minimal 40% të rekomanduar nga Organizata Ndërkombëtare e Punës. Ndërsa pagat u rritën me 47% gjatë viteve 2021–2025, pensionet u rritën vetëm me 16%, kryesisht përmes indeksimit. Si pasojë, shumë pensionistë nuk arrijnë të mbulojnë shpenzimet bazë për ushqim, ilaçe dhe shërbime shëndetësore, duke u detyruar të mbështeten te familjarët ose të vazhdojnë punën edhe pas daljes në pension.
