Rreth 4000 vjet më parë, gjuetarët-mbledhës në Amerikën Qendrore ndërtuan një rrjet të sofistikuar kanalesh dhe pellgjesh për të kapur peshqit, një sistem që mund të ushqente deri në 15,000 njerëz çdo vit. Ky sistem u zbulua në Belize, ku përdorimi i dronëve dhe imazheve satelitore ndihmoi në identifikimin e 167 llogoreve dhe 60 pellgjeve. Peshkimi i lashtë u ndërtua mes viteve 2200 dhe 1900 pes, para ngritjes së qytetërimit Maya, dhe u konsiderua një arritje e jashtëzakonshme për gjahtarët-mbledhës e asaj kohe, që nuk mendohej se mund të krijonin projekte të tilla komplekse.
Ky sistem i kapjes së peshkut ishte i ndërtuar në një ligatinë që, pas një thatësire të madhe, u bë një moçal sezonal, duke krijuar kushte ideale për bllokimin e peshqve në pellgje kur ujërat tërhiqeshin. Gjahtarët-mbledhës mund të kapnin peshqit dhe krijesa të tjera ujore me lehtësi, duke përdorur një metodë shumë efektive. Ndryshe nga ç’kishin supozuar studiuesit, ata nuk gjetën evidence për përdorimin e misrit, por të dhënat sugjerojnë se gjuetarët-mbledhës filluan të mbështeten në kapjen e peshqve dhe bimë që ishin rezistente ndaj thatësirës, si amaranti.
Ky zbulim tregon se, përpara Maya-ve, një shoqëri mund të kishte zhvilluar një sistem të ndërlikuar të menaxhimit të burimeve natyrore dhe një mënyrë jetese të avancuar. Ky rrjet kanalesh mund të ketë ndihmuar në zhvillimin e një shoqërie më të qëndrueshme dhe, me kalimin e kohës, mund të ketë kontribuar në ngritjen e qytetërimit Maya. Sot, edhe pas 4000 vjetësh, kanalet dhe pellgjet akoma funksionojnë, duke përqendruar peshqit gjatë sezonit të thatë, një dëshmi e qëndrueshmërisë dhe efikasitetit të këtij sistemi të lashtë.
Ligatina është një lloj ekosistemi që përfshin një territor të mbuluar nga ujëra të cekta dhe shkurre, bari dhe bimë të tjera që rriten në kushte të lagështa. Ajo shpesh ndodhet në brigje të lumenjve, liqeneve ose deteve dhe ka një ndikim të rëndësishëm në cilësinë e ujit dhe mbrojtjen e biodiversitetit. Ligatinat janë habitate të pasura me jetën ujore, si peshqit, amfibët dhe shpezët, dhe luajnë një rol të rëndësishëm në pasurimin e mjedisit dhe mbrojtjen nga përmbytjet. Ato gjithashtu mund të jenë burim i rëndësishëm ushqimi dhe mund të ofrojnë mundësi për ndihmë në ndërtimin e sistemeve të ujit për qëllime bujqësore ose të kapjes së peshqve.
