Një studim i ri me të dhëna nga më shumë se 450 mijë persona ka gjetur një asociacion statistikisht të rëndësishëm mes konsumit të mishit të përpunuar dhe rrezikut për kancer të stomakut dhe adenokarcinomë të ezofagut. Në një rezultat më të pazakontë, studiuesit vunë re gjithashtu një lidhje mes konsumit të mishit të bardhë dhe një lloji të veçantë të kancerit të stomakut te gratë.
Studimi, i publikuar në International Journal of Cancer, analizoi të dhënat e 450,112 pjesëmarrësve të përfshirë në studimin e madh evropian EPIC, prej të cilëve 131,426 ishin burra dhe 318,686 gra. Pjesëmarrësit u ndoqën mesatarisht për 14.1 vjet. Gjatë kësaj periudhe u identifikuan 876 raste të kancerit të stomakut dhe 215 raste të adenokarcinomës së ezofagut.
Studiuesit raportuan se për çdo 30 gramë shtesë mish të përpunuar në ditë, rreziku i kancerit të stomakut ishte 9% më i lartë, ndërsa rreziku i adenokarcinomës së ezofagut ishte 13% më i lartë. Asociacioni me mishin e përpunuar u vu re edhe për disa nëntipe të kancerit të stomakut.
Por rezultati që ka tërhequr më shumë vëmendje lidhet me mishin e bardhë.
Në analizën sipas gjinisë, konsumimi më i lartë i mishit të bardhë u shoqërua te gratë me rrezik më të lartë për kancerin gastrik jo-kardial, pra tumoret që shfaqen në pjesë të stomakut larg kardias, zonës ku stomaku bashkohet me ezofagun. Për çdo 20 gramë shtesë mish të bardhë në ditë, studiuesit raportuan një rritje prej 20% të rrezikut për këtë nëntip te gratë.
Megjithatë, ky rezultat duhet lexuar me shumë kujdes. Autorët e studimit e konsiderojnë këtë një gjetje që kërkon vërtetim të mëtejshëm, ndërsa vetë analiza nuk provon se mishi i bardhë shkakton kancer. Në fakt, për mishin e kuq nuk u gjet një lidhje e rëndësishme me kancerin e stomakut në këtë analizë të veçantë.
Çfarë do të thotë realisht studimi?
Këtu është e rëndësishme të bëhet dallimi mes asociacionit dhe shkakësisë.
Studiuesit kanë parë se njerëzit që konsumonin më shumë mish të përpunuar kishin një rrezik më të lartë për disa prej këtyre tumoreve. Kjo nuk do të thotë automatikisht se mishi ishte shkaku i kancerit te një individ i caktuar.
Studimi është një kërkim vëzhgues dhe, pavarësisht se studiuesit morën parasysh faktorë të ndryshëm si duhanpirja, alkooli, indeksi i masës trupore, arsimi dhe marrja totale e kalorive, faktorë të tjerë mund të ndikojnë në rezultat. Për shembull, vetë autorët vërejnë se nuk kishin të dhëna për infeksionin me Helicobacter pylori, një faktor i rëndësishëm në kancerin e stomakut. Po ashtu, ushqyerja është matur në fillim të studimit dhe zakonet e njerëzve mund të ndryshojnë me kalimin e viteve.
Pra, ky nuk është një studim që thotë se “ngrënia e mishit shkakton kancer”, por një tjetër pjesë e provave që po shqyrtojnë lidhjen mes mënyrës së ushqyerjes dhe disa llojeve të kancerit.
Nuk është hera e parë që mishi i përpunuar lidhet me kancerin
Gjetjet e reja vijnë në një kontekst më të gjerë shkencor.
Në vitin 2015, Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit (IARC), pjesë e OBSH-së, analizoi më shumë se 800 studime epidemiologjike mbi konsumin e mishit dhe kancerin. IARC e klasifikoi mishin e përpunuar në Grupin 1, “kancerogjen për njerëzit”, ndërsa mishin e kuq në Grupin 2A, “ndoshta kancerogjen për njerëzit”.
Mishi i përpunuar përfshin produkte që janë trajtuar përmes kriposjes, kurimit, fermentimit, tymosjes ose proceseve të tjera për të përmirësuar shijen apo ruajtjen. Në këtë kategori hyjnë, ndër të tjera, proshuta, sallamet, hot-dogët, mishi i konservuar dhe produkte të ngjashme.
Sipas IARC, provat më të forta për mishin e përpunuar lidhen me kancerin kolorektal. Për kancerin e stomakut është vërejtur gjithashtu një asociacion, por IARC e ka konsideruar atë provë jo përfundimtare në vlerësimin e vitit 2015.
Një detaj i rëndësishëm shpesh keqinterpretohet: fakti që mishi i përpunuar dhe duhani ndodhen të dy në Grupin 1 të IARC nuk do të thotë se kanë të njëjtin nivel rreziku. Klasifikimi tregon forcën e provave se një faktor mund të shkaktojë kancer, jo se sa i madh është rreziku nga ekspozimi ndaj tij.
Studimi i ri nuk e mbyll këtë debat, veçanërisht për mishin e bardhë. Përkundrazi, autorët theksojnë se lidhja e vërejtur te gratë dhe kanceri gastrik jo-kardial duhet të hetohet më tej.
Në fund, ajo që sjell ky kërkim nuk është një përgjigje të thjeshtë se cili mish është “i mirë” apo “i keq”, por një tjetër sinjal se sasia, lloji i ushqimit dhe mënyra e konsumimit duhen parë në kontekstin e përgjithshëm të stilit të jetesës dhe provave shkencore.
