Në një kohë kur premtimet elektorale shpesh harrohen sapo mbyllen kutitë e votimit, Uellsi ka ndërmarrë një hap të rëndësishëm për të forcuar përgjegjësinë e politikanëve ndaj qytetarëve.
Më 17 mars 2026, Parlamenti i Uellsit miratoi një ligj që parashikon krijimin e rregullave për ndalimin e deklaratave të rreme ose çorientuese gjatë fushatave zgjedhore, kur synohet të ndikohet në rezultatin e zgjedhjeve. Nisma konsiderohet një hap i paprecedentë në luftën kundër mashtrimit elektoral, por rregullat konkrete kërkojnë ende zbatim të mëtejshëm. Ligji nuk nënkupton se çdo premtim i pambajtur përbën automatikisht vepër penale.
Reforma përfshin edhe një mekanizëm që u jep mundësi qytetarëve të kërkojnë largimin e përfaqësuesve të zgjedhur në raste të caktuara të shkeljeve të rënda. Megjithatë, ky proces është i veçantë nga rregullat për deklaratat e rreme gjatë fushatave.
Po sikur një model i tillë të zbatohej edhe në Shqipëri?
Premtimet për shëndetësi falas, paga më të larta, ulje taksash, pensione dinjitoze, vende të reja pune dhe luftë kundër korrupsionit kanë qenë pjesë e fushatave të njëpasnjëshme. Shumë qytetarë i kanë dëgjuar të përsëriten nga një palë zgjedhje në tjetrën, ndërsa përmbushja e tyre shpesh mbetet larg pritshmërive.
Nëse politikanët shqiptarë do të duhej të përgjigjeshin ligjërisht për deklarata faktike të rreme, të bëra qëllimisht për të fituar vota, fushatat do të kishin një tjetër peshë. Por një ligj i tillë do të duhej të dallonte qartë mashtrimin e qëllimshëm nga premtimet politike që nuk realizohen për shkak të rrethanave, si dhe të garantonte që askush të mos ndëshkohej thjesht për një mendim apo debat politik.
Është e pamundur të përcaktohet pa një verifikim të plotë se sa politikanë shqiptarë do të përballeshin me sanksione. Megjithatë, një standard i tillë do t’i detyronte përfaqësuesit politikë të mendoheshin dy herë përpara se t’u premtonin qytetarëve gjithçka, vetëm për të siguruar votën e tyre.
