Një raport i detajuar i Kontrollit të Lartë të Shtetit (KLSH) shfaq analiza të thelluara mbi gjendjen e Liqenit Artificial në Tiranë, duke evidentuar probleme serioze, duke përfshirë ngordhjen e gjallesave dhe ndotjen e madhe nga shkarkimi i ujërave të zeza.
Për 68-vjeçarin Mit’hat, ky liqen është vendi ku ai kalon shumicën e kohës, duke e konsideruar si një “jetë të dytë” për fat të keq, situata aktuale reflekton një realitet të ndryshëm. “Është si jetë e dytë këtu,” thotë ai, duke shtuar se ndonëse më parë peshkonte për qejf, tani ka vërejtje të qarta për peshq të ngordhur dhe tabela kufizuese që nuk lejojnë peshkimin. Sipas studimeve të fundit, përmbajtja e nutrienteve si fosfate dhe nivellit të ulët të oksigjenit tregojnë se liqeni është në gjendje eutrofike (“i sëmurë”). Përkeqësimi i kësaj situate mund të bëjë të pamundur ekzistencën e gjallesave në ujë.
Eksperti i mjedisit, prof. Gavrosh Zela, thekson nevojën e marrjes së masave të menjëhershme për ndalimin e influksit të ujërave të papërpunuara. Ai sugjeron ndërprerjen e shkarkimeve kryesore nga sistemet urbane dhe monitorimin e vazhdueshëm të gjendjes së liqenit. Vëzhgime në terren, në 29 tetor, treguan ndotje të dukshme me ujë të errët dhe ngjyrosje të peshqve, që tregon për impakt të madh të ndotjes.
Tetë shtresa të ndotjes
Liqeni përfshin një sipërfaqe prej 4.5 hektarësh dhe është utilizuar si vendskarkim i ujërave të ndotura urbane në tetë pika kryesore. Problemet më të mëdha gjenden në pjesën jugore, ku burimet e ujërave të zeza nga zona e “Liqenit të Thatë” bashkohen me liqenin, duke derdhur shumë ujë të ndotur. Pikat problematike përfshijnë gjithashtu pjesën veriore, ku ndodhen lokale dhe lagje të banuara aty pranë digës. Studimet treguan se përmbajtja e nutrientëve, veçanërisht fosforit, është shumë më e lartë se normat e pranueshme, ndërsa niveli i oksigjenit nën nivelin e sigurisë. Kjo situatë e ndotjes së vazhdueshme rrezikon shfarosjen e bimësisë dhe gjallesave në liqen, duke e kthyer atë hapësirë të vdekur për ekosistemin.
Kërkesa për masat thelbësore
Ekspertët e mjedisit theksojnë urgjencën e ndërhyrjes për mbërritjen e ujërave të pastër në liqen dhe ndalimin e çdo shkarkimi të ri të ujërave të ndotura. Po ashtu, kërkohet monitorim i vazhdueshëm dhe vendosja e impianteve të decentralizuara për trajtimin e ujërave të jashtme. Procesi i mbushjes së liqenit me ujë të pastër mund të funksionojë si një mundësi për pastrim.
Analizat e ujërave dhe situata aktuale
Profesoret e fakulteteve të natyrës, të kontraktuar nga Agjencia e Parqeve dhe Rekreacionit, analizuan nivelin e ndotjes së ujërave të liqenit. Ata konkluduam se ngarkesa e gjatë me azot dhe fosfor, që vjen kryesisht nga ujërat e patrajtuara, është arsyeja kryesore e lulëzimit të algave dhe bimësisë së tepruar në liqen, duke shkaktuar gjendjen e eutrofikimit. Gjatë analizave u vlerësua se përmbajtja e fosforit është rreth 0.070 mg/L, shumë mbi normat e pranueshme që janë 0.020 mg/L, duke mbartur një nivel të rëndë ndotjeje. Po kështu, niveli i oksigjenit të tretur ishte shumë i ulët, me saturation rreth 55%, dhe kjo gjendje pritet të përkeqësohet në stinën e verës, duke rrezikuar zhdukjen e gjallesave dhe përkeqësimin e ekosistemit të liqenit. Këto analiza nënvizojnë nevojën urgjente për masa për të ndalur ndotjen e mëtejshme dhe për të rimëkëmbur balancën ekologjike të liqenit
