Islanda ka votuar kundër rifillimit të negociatave për anëtarësimin në Bashkimin Evropian, 13 vjet pasi procesi u ndërpre. Sipas rezultateve të raportuara nga transmetuesi publik islandez RÚV, 52.8% e votuesve kundërshtuan propozimin e qeverisë, ndërsa 47.2% votuan pro. Diferenca ishte rreth 12,600 vota.
Debati u ndikua edhe nga politika e presidentit amerikan Donald Trump ndaj Groenlandës dhe shqetësimet për aktivitetin ushtarak e detar të Rusisë në Atlantikun e Veriut. Megjithatë, në Islandë diskutimi u përqendrua kryesisht te peshkimi dhe ruajtja e sovranitetit ekonomik. Peshkimi dhe industria detare përbëjnë rreth 40% të eksporteve islandeze.
Kundërshtarët druheshin se anëtarësimi në BE do të kufizonte kontrollin e Islandës mbi zonat e saj të pasura të peshkimit, përmes politikës së përbashkët të BE-së për peshkimin.
Sot, Islanda është pjesë e Zonës Ekonomike Evropiane dhe e zonës Schengen, duke pasur akses në tregun e përbashkët evropian, por nuk është anëtare e BE-së. Anëtarësimi do ta përfshinte vendin edhe në unionin doganor dhe, në një fazë të mëvonshme, do ta orientonte drejt adoptimit të euros.
Rezultati vjen në një periudhë kur zgjerimi i Bashkimit Evropian mbetet një çështje kryesore në agjendën evropiane, veçanërisht pas luftës në Ukrainë dhe ndryshimeve gjeopolitike në kontinent.
Për Shqipërinë, zhvillimet në Islandë tregojnë se marrëdhënia me BE-në nuk përcaktohet vetëm nga kriteret ekonomike apo politike, por edhe nga debatet e brendshme mbi sovranitetin, sektorët strategjikë dhe interesat kombëtare. Ndryshe nga Islanda, Shqipëria është vend kandidat që po zhvillon negociata për anëtarësim dhe e ka vendosur integrimin evropian në qendër të politikës së jashtme dhe objektivit të saj strategjik.
Referendumi në Islandë tregon se edhe një vend me lidhje shumë të ngushta ekonomike dhe institucionale me BE-në mund të zgjedhë të mos e çojë më tej procesin e anëtarësimit, kur peshkimi, sovraniteti dhe kontrolli mbi burimet kombëtare peshojnë më shumë në opinionin publik.
