Shqipëria jo vetëm që mban vendin e fundit në rajon për nga vlera nominale e pagës minimale, por pozicioni i saj përkeqësohet akoma më shumë kur merren parasysh çmimet dhe fuqia reale blerëse. Sipas të dhënave të publikuara nga Eurostat, paga minimale shqiptare renditet e fundit në Europë për sasinë e mallrave dhe shërbimeve që mund të blejë një qytetar.
Treguesi i Standardit të Fuqisë Blerëse (PPS) përdoret nga Eurostat për të eliminuar ndikimin e dallimeve në nivelet e çmimeve midis vendeve. Në teori, 1 PPS blen të njëjtën sasi mallrash e shërbimesh kudo.
- Shqipëria: Vlerësohet me vetëm 705 PPS, niveli më i ulët ndërmjet të gjitha vendeve europiane me të dhëna të krahasueshme.
- Vendet e kreut: Gjermania udhëheq me 2,164 PPS (më shumë se trefishi i Shqipërisë), e ndjekur nga Luksemburgu (2,108 PPS), Holanda (2,023 PPS), Belgjika (1,922 PPS) dhe Irlanda (1,756 PPS).
Në vlerë nominale bruto, paga minimale në Shqipëri është rreth 530 euro në muaj, duke mbetur dukshëm prapa rajonit, ku Serbia udhëheq me 743 euro, Mali i Zi me 670 euro, Maqedonia e Veriut me 624 euro dhe Bullgaria (anëtare e BE-së) me 620 euro.
Krahasuar sipas fuqisë blerëse, Maqedonia e Veriut arrin në 1,142 PPS (62% më shumë se Shqipëria) dhe Serbia në 1,094 PPS (55% më shumë), duke kaluar madje edhe shtatë anëtarë të BE-së si Malta, Sllovakia, Hungaria e Çekia. Shqipëria mbetet i vetmi vend kandidat që nuk përmirëson pozicionin e saj kur rillogaritet fuqia blerëse, për shkak të nivelit relativisht të lartë të çmimeve.
Sipas të dhënave për vitin 2025, çmimet e ushqimeve në Shqipëri kaluan mesataren e BE-së, ndonëse konsumi individual për frymë mbetet në vetëm 48% të mesatares europiane.
Fakt Kyç: Familjet shqiptare shpenzojnë mesatarisht 40% të buxhetit të tyre vetëm për ushqime dhe pije joalkoolike, krahasuar me vetëm 13% që është mesatarja në BE.
Niveli i lartë i çmimeve prek disa nga produktet më bazike:
- Bulmeti dhe Vezët: Shqipëria renditet e treta në Europë, me çmime 35.6% mbi mesataren e BE-së.
- Karburanti: Nafta në Shqipëri kushton 10.5% më shumë se mesatarja europiane, çka rëndon drejtpërdrejt kostot e transportit dhe rrit më tej çmimet e produkteve të konsumit.
- Pajisjet Elektroshtëpiake & Elektronike: Kushtojnë më shtrenjtë se në BE, kryesisht për shkak të varësisë nga importi, taksave dhe konkurrencës së ulët në treg.
I vetmi sektor ku Shqipëria shfaq konkurrueshmëri të lartë çmimesh është ai i restoranteve dhe akomodimit, ku niveli i çmimeve është sa 53.3% e mesatares së BE-së (rreth 47% më lirë). Kjo e rendit Shqipërinë si vendin e dytë më të lirë në Europë për këtë kategori, menjëherë pas Maqedonisë së Veriut, dhe dukshëm më të lirë se Serbia (65.5), Mali i Zi (66.6), Greqia (86.1) apo Italia (110.8).
Megjithatë, ky avantazh u shërben kryesisht turistëve të huaj me fuqi të lartë blerëse. Për një punonjës shqiptar me pagë minimale edhe këto shërbime mbeten luks i papërballueshëm.
