Komisioneri Shtetëror i Zgjedhjeve, Ilirjan Celibashi, deklaroi në një emision televiziv se Komisioni Qendror i Zgjedhjeve po shqyrton mundësinë e përdorimit sërish të inteligjencës artificiale për numërimin dhe vlerësimin e fletëve të votimit, si projekt pilot në zgjedhjet e ardhshme lokale. Sipas tij, ende nuk është vendosur bashkia ku do të aplikohet projekti, pasi po vlerësohen kostot. Por, në një proces kaq të rëndësishëm për demokracinë, pyetja nuk është vetëm sa shpejt mund t’i numërojë Diella votat, por sa i verifikueshëm dhe transparent do të jetë rezultati.
Nëse inteligjenca artificiale synon të ndihmojë në garantimin e saktësisë së numërimit, atëherë duhet të ketë mekanizma të pavarur kontrolli, auditim të sistemit dhe mundësi për krahasimin e rezultateve me numërimin tradicional. Fakti që teknologjia lidhet me institucione shtetërore nuk provon se ajo është e manipuluar, por e bën të domosdoshme transparencën për mënyrën se si funksionon dhe kontrollohet. Sepse, nëse qytetarët nuk kanë garanci të qarta për procesin, si mund të binden se vota e tyre është numëruar saktë?
Në fund, deklarata e Celibashit hap një debat që shkon përtej teknologjisë, a mund të fitojë inteligjenca artificiale besimin e zgjedhësve pa pasur më parë transparencë të plotë institucionale? Diella mund të jetë një instrument ndihmës, por nuk duhet të zëvendësojë kontrollin e pavarur dhe verifikimin e votës. Përndryshe, rrezikojmë që një proces që kërkon besim maksimal të mbështetet te një sistem që publiku nuk ka mundësi ta kuptojë apo ta kontrollojë plotësisht. A do të sjellë Diella më shumë siguri në zgjedhje, apo do të shtojë pikëpyetjet për besueshmërinë e numërimit?
